Truyền ngôi & kế vị
Thái tử được chọn thế nào: lập đích, lập trưởng, lập hiền
Thái tử được chọn theo ba nguyên tắc: lập đích (con hoàng hậu), lập trưởng (con lớn nhất), lập hiền (người tài đức). Vua chọn ngoài luật thường kéo theo tranh n
Truyền ngôi & kế vị
Chọn thái tử, tranh ngôi, vua nhỏ tuổi, nhường ngôi, đổi triều đại và những kỷ lục trị vì.
Truyền ngôi & kế vị
Truyền ngôi & kế vị
Bí mật lập trữ: chiếc hộp sau biển Chính đại quang minh nhà Thanh
Từ năm 1723, vua Ung Chính viết tên người kế vị, niêm phong trong hộp đặt sau biển Chính đại quang minh ở cung Càn Thanh; cách này đưa bốn vua Thanh lên ngôi.
Truyền ngôi & kế vị
Tranh ngôi trong hoàng tộc: từ loạn tam vương đến cửu tử đoạt đích
Tranh ngôi trong hoàng tộc nổ ra khi người nối ngôi chưa rõ hoặc vua bỏ con trưởng: loạn tam vương 1028, biến Huyền Vũ môn 626, cửu tử đoạt đích thời Khang Hy.
Truyền ngôi & kế vị
Vua nhỏ tuổi và nhiếp chính: khi người ngồi ngai chưa biết chữ
Vua lên ngôi khi còn nhỏ thì việc nước giao cho thái hậu buông rèm, đại thần phụ chính hoặc người trong hoàng tộc, như Tô Hiến Thành, Trần Thủ Độ thời vua Trần
Truyền ngôi & kế vị
Vua nhường ngôi khi còn sống: từ viện chính Nhật Bản đến Charles V
Có vua nhường ngôi để giữ ngôi chắc cho dòng mình như nhà Trần, có vua nhường để cầm quyền từ phía sau như viện chính Nhật Bản, có vua rời ngai vì mệt mỏi như C
Truyền ngôi & kế vị
Đổi triều đại: ngôi vua chuyển từ Lý sang Trần, Trần sang Hồ thế nào
Ngôi vua đổi họ thường theo một kịch bản: vua cũ yếu, quyền thần nắm thực quyền, rồi vua cũ ra chiếu nhường ngôi, như Lý sang Trần năm 1225 và Trần sang Hồ năm
Truyền ngôi & kế vị
Luật Salic và luật kế vị châu Âu: khi con gái không được nối ngôi
Luật Salic chỉ cho đàn ông nối ngôi và chỉ tính dòng nam; Pháp viện dẫn từ thế kỷ 14 để gạt con gái vua, trong khi Anh, Castile cho phụ nữ nối ngôi khi không có
Truyền ngôi & kế vị
Nữ vương, nữ hoàng trong lịch sử thế giới: những người phụ nữ trên ngai
Nữ vương, nữ hoàng là phụ nữ tự ngồi ngai và cai trị, khác hoàng hậu hay thái hậu nhiếp chính: từ Hatshepsut, Trưng Vương, Seondeok, Võ Tắc Thiên đến Isabel I,
Truyền ngôi & kế vị
Vua trị vì lâu nhất và ngắn nhất lịch sử Việt Nam và thế giới
Lý Nhân Tông trị vì lâu nhất Việt Nam (1072–1127), Lê Trung Tông và Dục Đức chỉ khoảng ba ngày; thế giới có Louis XIV hơn 72 năm, Trung Hoa có Khang Hy 61 năm.
Truyền ngôi & kế vị
Phế đế: những vị vua bị truất ngôi và số phận sau đó
Phế đế là vua bị truất khi còn sống, như Trần Phế Đế, Dục Đức, Hán Phế Đế Lưu Hạ; sau khi mất ngôi có người sống yên ổn, có người đi tu, bị lưu đày hoặc bị hại.